سایت کازینو کازینو انلاین معتبرترین کازینو آنلاین فارسی کازینو انلاین با درگاه مستقیم کازینو آنلاین خارجی سایت کازینو انفجار کازینو انفجار بازی انفجار انلاین کازینو آنلاین انفجار سایت انفجار هات بت بازی انفجار هات بت بازی انفجار hotbet سایت حضرات سایت شرط بندی حضرات بت خانه بت خانه انفجار تاینی بت آدرس جدید و بدون فیلتر تاینی بت آدرس بدون فیلتر تاینی بت ورود به سایت اصلی تاینی بت تاینی بت بدون فیلتر سیب بت سایت سیب بت سایت شرط بندی سیب بت ایس بت بدون فیلتر ماه بت ماه بت بدون فیلتر دانلود اپلیکیشن دنس بت دانلود برنامه دنس بت برای اندروید دانلود دنس بت با لینک مستقیم دانلود برنامه دنس بت برای اندروید با لینک مستقیم Dance bet دانلود مستقیم بازی انفجار دنس بازی انفجار دنس بت ازا بت Ozabet بدون فیلتر ازا بت Ozabet بدون فیلتر اپلیکیشن هات بت اپلیکیشن هات بت برای اندروید دانلود اپلیکیشن هات بت اپلیکیشن هات بت اپلیکیشن هات بت برای اندروید دانلود اپلیکیشن هات بت عقاب بت عقاب بت بدون فیلتر شرط بندی کازینو فیفا نود فیفا 90 فیفا نود فیفا 90 شرط بندی سنگ کاغذ قیچی بازی سنگ کاغذ قیچی شرطی پولی bet90 بت 90 bet90 بت 90 سایت شرط بندی پاسور بازی پاسور آنلاین بت لند بت لند بدون فیلتر Bababet بابا بت بابا بت بدون فیلتر Bababet بابا بت بابا بت بدون فیلتر گلف بت گلف بت بدون فیلتر گلف بت گلف بت بدون فیلتر پوکر آنلاین پوکر آنلاین پولی پاسور شرطی پاسور شرطی آنلاین پاسور شرطی پاسور شرطی آنلاین پاسور شرطی پاسور شرطی آنلاین پاسور شرطی پاسور شرطی آنلاین تهران بت تهران بت بدون فیلتر تهران بت تهران بت بدون فیلتر تهران بت تهران بت بدون فیلتر تخته نرد پولی بازی آنلاین تخته ناسا بت ناسا بت ورود ناسا بت بدون فیلتر هزار بت هزار بت بدون فیلتر هزار بت هزار بت بدون فیلتر شهر بت شهر بت انفجار چهار برگ آنلاین چهار برگ شرطی آنلاین چهار برگ آنلاین چهار برگ شرطی آنلاین رد بت رد بت 90 رد بت رد بت 90 پنالتی بت سایت پنالتی بت بازی انفجار حضرات حضرات پویان مختاری بازی انفجار حضرات حضرات پویان مختاری بازی انفجار حضرات حضرات پویان مختاری سبد ۷۲۴ شرط بندی سبد ۷۲۴ سبد 724 بت 303 بت 303 بدون فیلتر بت 303 بت 303 بدون فیلتر شرط بندی پولی شرط بندی پولی فوتبال بتکارت بدون فیلتر بتکارت بتکارت بدون فیلتر بتکارت بتکارت بدون فیلتر بتکارت بتکارت بدون فیلتر بتکارت بت تایم بت تایم بدون فیلتر سایت شرط بندی بدون نیاز به پول یاس بت یاس بت بدون فیلتر یاس بت یاس بت بدون فیلتر بت خانه بت خانه بدون فیلتر Tatalbet tatalbet 90 تتل بت شرط بندی تتل بت شرط بندی تتلو Tatalbet tatalbet 90 تتل بت شرط بندی تتل بت شرط بندی تتلو Tatalbet tatalbet 90 تتل بت شرط بندی تتل بت شرط بندی تتلو Tatalbet tatalbet 90 تتل بت شرط بندی تتل بت شرط بندی تتلو Tatalbet tatalbet 90 تتل بت شرط بندی تتل بت شرط بندی تتلو Tatalbet tatalbet 90 تتل بت شرط بندی تتل بت شرط بندی تتلو اپلیکیشن سیب بت دانلود اپلیکیشن سیب بت اندروید اپلیکیشن سیب بت دانلود اپلیکیشن سیب بت اندروید اپلیکیشن سیب بت دانلود اپلیکیشن سیب بت اندروید سیب بت سایت سیب بت بازی انفجار سیب بت سیب بت سایت سیب بت بازی انفجار سیب بت سیب بت سایت سیب بت بازی انفجار سیب بت بت استار سایت استاربت بت استار سایت استاربت پابلو بت پابلو بت بدون فیلتر سایت پابلو بت 90 پابلو بت 90 پیش بینی فوتبال پیش بینی فوتبال رایگان پیش بینی فوتبال با جایزه پیش بینی فوتبال پیش بینی فوتبال رایگان پیش بینی فوتبال با جایزه بت 45 سایت بت 45 بت 45 سایت بت 45 سایت همسریابی پيوند سایت همسریابی پیوند الزهرا بت باز بت باز کلاب بت باز 90 بت باز بت باز کلاب بت باز 90 بری بت بری بت بدون فیلتر بازی انفجار رایگان بازی انفجار رایگان اندروید بازی انفجار رایگان سایت بازی انفجار رایگان بازی انفجار رایگان اندروید بازی انفجار رایگان سایت شير بت بدون فيلتر شير بت رویال بت رویال بت 90 رویال بت رویال بت 90 بت فلاد بت فلاد بدون فیلتر بت فلاد بت فلاد بدون فیلتر بت فلاد بت فلاد بدون فیلتر روما بت روما بت بدون فیلتر پوکر ریور تاس وگاس بت ناببتکارتسایت بت بروسایت حضراتسیب بتپارس نودایس بتسایت سیگاری بتsigaribetهات بتسایت هات بتسایت بت بروبت بروماه بتاوزابت | ozabetتاینی بت | tinybetبری بت | سایت بدون فیلتر بری بتدنس بت بدون فیلترbet120 | سایت بت ۱۲۰ace90bet | acebet90 | ac90betثبت نام در سایت تک بتسیب بت 90 بدون فیلتریاس بت | آدرس بدون فیلتر یاس بتبازی انفجار دنسبت خانه | سایتبت تایم | bettime90دانلود اپلیکیشن وان ایکس بت 1xbet بدون فیلتر و آدرس جدیدسایت همسریابی دائم و رایگان برای یافتن بهترین همسر و همدمدانلود اپلیکیشن هات بت بدون فیلتر برای اندروید و لینک مستقیمتتل بت - سایت شرط بندی بدون فیلتردانلود اپلیکیشن بت فوت - سایت شرط بندی فوت بت بدون فیلترسایت بت لند 90 و دانلود اپلیکیشن بت 90سایت ناسا بت - nasabetدانلود اپلیکیشن ABT90 - ثبت نام و ورود به سایت بدون فیلتر

लोकसभा चुनाव: कितने भरोसेमंद हैं एक्ज़िट पोल्स

एग्ज़िट पोल चुनाव के परिणाम नहीं बल्कि अनुमान होते हैं, जो सर्वे के दौरान मतदाताओं के पूछे गए सवालों के जवाब के आधार पर तैयार किए जाते हैं. हालांकि, पिछले सालों के अनुमान देखें, तो इनके आकलन को सटीक नहीं कहा जा सकता.

(प्रतीकात्मक फोटो साभार: X/@ECISVEEP)

नई दिल्ली: एक जून, 2024 को आम चुनाव के सातवें और आखिरी चरण का मतदान पूरा होने के साथ ही 18वीं लोकसभा के लिए चुनाव का समापन हो गया. पहले चरण का मतदान 43 दिन पहले 19 अप्रैल को हुआ था.

नतीजे चार जून को आएंगे. लेकिन उससे एक पहले सभी की नजर एग्जिट पोल पर रहेगी.

अधिकांश टीवी चैनलों पर दिखाए जा रहे एग्जिट पोल में भाजपा के नेतृत्व वाले एनडीए को बहुमत मिलता दिख रहा रहा है. वहीं विपक्षी दलों के ‘इंडिया’ गठबंधन को पिछड़ता दिखाया जा रहा है.

रिपब्लिक टीवी पर दिखाए जा रहे P-MARQ के एग्जिट पोल में एनडीए को 359 सीटें और ‘इंडिया’ ब्लॉक को 154 सीटें दी गई हैं.

जाहिर है, एग्जिट पोल परिणाम नहीं बल्कि अनुमान होते हैं, जो सर्वे के दौरान मतदाताओं के पूछे गए सवालों के जवाब के आधार पर तैयार किए गए होते हैं. कई बार यह असल परिणाम के आस-पास होते हैं, तो अनेक बार सच्चाई के कोसों दूर.

2019 में कितने सही साबित हुए थे एग्जिट पोल?

सवाल उठता है कि पिछले दो आम चुनावों में एग्जिट पोल असर परिणाम के कितने करीबी थे? आम चुनाव 2019 के लिए मतदान 11 अप्रैल से 19 मई के बीच हुए थे और नतीजे 23 मई को आए थे.

इंडियन एक्सप्रेस की एक रिपोर्ट में 2019 और 2014 के आम चुनावों को लेकर तमाम पोलिंग एजेंसी द्वारा किए एग्जिट पोल को आमने-सामने रखा है. 2019 में 13 पोलिंग एजेंसी द्वारा किए एग्जिट पोल का औसत निकालें तो वह भाजपा के नेतृत्व वाले एनडीए को 306 सीटें दे रहे थें. जबकि कांग्रेस के नेतृत्व वाले यूपीए के 120 सीट जीतने का अनुमान रहा रहे थे.

एग्जिट पोल में एनडीए के प्रदर्शन को कम करके आंका गया था. असल में एनडीए को कुल 353 सीटों पर जीत मिली थी. वहीं, यूपीए को कुल 93 सीटों पर जीत मिली थी.

मुख्य दलों की बात करें, तो भाजपा 303 और कांग्रेस 52 सीटें जीती थी.

पोलिंग एजेंसी एनडीए यूपीए
इंडिया टुडे-एक्सिस 352 93
न्यूज-24  टुडे चाणक्य 350 95
न्यूज-18 आईपीएसओएस 336 82
वीडीपी एसोसिएट्स 333 115
सुदर्शन न्यूज 313 121
टाइम्स नॉउ वीएमआर 306 132
सुवर्णा न्यूज 305 124
इंडिया टीवी सीएनएक्स 300 120
इंडिया न्यूज पोलस्टार्ट 287 128
सीवोटर 287 128
न्यूज नेशन 286 122
एबीपी सीएसडीएस 277 130
न्यूज एक्स नेता 242 164
औसत 306 120
नतीजे 353 93
अंतर 47 27

2014 में कितने सही साबित हुए थे एग्जिट पोल?

2014 में आठ न्यूज चैनलों द्वारा किए एग्जिट पोल का औसत निकालें, तो वह भाजपा के नेतृत्व वाले एनडीए को 283 सीटें दे रहे थें. जबकि कांग्रेस के नेतृत्व वाले यूपीए के 105 सीट जीतने का अनुमान रहा रहे थे.

एग्जिट पोल उस आम चुनाव में भी सही अनुमान लगाने में विफल रहे थे क्योंकि असल में एनडीए को 336 सीटें और यूपीए को मात्र 60 सीटें मिलीं थीं.

इनमें से भाजपा को 282 और कांग्रेस को 44 सीटों पर जीत मिली थी.

पोलिंग एजेंसी एनडीए यूपीए
न्यूज-24 चाणक्य 340 70
इंडिया टीवी सीवोटर 289 101
सीएनएन आईबीएन सीएसडीएस 280 97
एनडीटीवी हंसा रिसर्च 279 103
सीएनएन आईबीएन सीएसडीएस-लोकनीति 276 97
एबीपी न्यूज नीलसन 274 97
इंडिया टुडे सिसेरो 272 115
टाइम्स नॉउ ओआरजी 249 148
औसत 283 105
नतीजे 336 60
अंतर 53 45

2009 में भी गलत साबित हुए थे एग्जिट पोल

2009 में जब यूपीए सत्ता में वापस आई थी, तो औसतन चार एग्जिट पोल ने विजेता गठबंधन की संख्या को कम करके आंका था. उन्होंने यूपीए को 195 और एनडीए को 185 सीटें दी थीं.

यूपीए ने आखिरकार 262 सीटें जीतीं, जबकि एनडीए को 158 सीटें मिलीं. इनमें से कांग्रेस ने 206 सीटें और भाजपा ने 116 सीटें जीती थी.